© 2026 Projekt Mozaika

Badanie i raport „AI z perspektywy młodzieży”

Po co powstało to badanie? Cel, pytania i problem badawczy

Cel badania

Badanie miało na celu zebrać informacje o odczuciach młodych ludzi związanych z doświadczaniem sztucznej inteligencji poprzez bycie odbiorcami wygenerowanych treści oraz użytkownikami narzędzi wykorzystujących AI.

Pytania badawcze:

Jak młodzież postrzega sztuczną inteligencję?

Czy młodzież wykorzystuje sztuczną inteligencję? Jeśli tak, to w jaki sposób? Za pomocą jakich narzędzi?

W jakim celu i jak często młode osoby korzystają z narzędzi opartych na sztucznej inteligencji?

Problem badawczy:

Poziom wiedzy i przekonania młodzieży o sztucznej inteligencji oraz wynikające z postaw tendencje młodych osób do korzystania z narzędzi AI.

Jak o tym wiemy? Metodyka badania

Badanie zostało przeprowadzone w okresie marzec-czerwiec 2026 roku za pomocą anonimowej ankiety online, która zgromadziła 409 odpowiedzi od młodych osób w wieku 15-25 lat studiujących, uczących się lub pracujących w Lublinie.

Zastosowane pytania ilościowe i jakościowe miały na celu zidentyfikować sposoby używania i postrzegania sztucznej inteligencji przez lubelską młodzież oraz poddać analizie odczucia młodego pokolenia związane z doświadczaniem sztucznej inteligencji w momencie dorastania, kształcenia się i wchodzenia na rynek pracy.

Po weryfikacji 403 odpowiedzi zostały uznane za odpowiednio wypełnione i poddane analizie, z której wynikają przedstawiane wnioski.

Strona tytułowa zawierająca tekst "AI z perspektywy młodzieży. Analiza odpowiedzi młodych osób z Lublina"
Informacje o publikacji zawierające tekst: AI z perspektywy młodzieży. Analiza odpowiedzi młodych osób z Lublina Osoba przewodząca procesem badania, liderka projektu „MozAIka”: Kaja Możdżeń Analiza i zestawienie wyników badania: Kaja Możdżeń Redakcja i korekta tekstu: dr Justyna Kusto, Aleksandra Ziakina, Jakub Wawrzyńczyk Oprawa graficzna: Kaja Możdżeń Opiekun projektu: mgr Dawid Reja Osoba wspierająca projekt: dr Justyna Kusto Raport stanowi rezultat Projektu Solidarności „MozAIka”. Projekt „MozAIka” był realizowany przez młodzież ze wsparciem Fundacji Sempre a Frente. Projekt „MozAIka” został sfinansowany ze środków Unii Europejskiej. Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji. Unia Europejska ani podmiot udzielający dotacji nie ponoszą za nie odpowiedzialności. PUBLIKACJA BEZPŁATNA Ten raport został opracowany opierając się na naturalnej inteligencji ludzkiej, bez wykorzystania narzędzi, takich jak modele językowe. Lublin 2026
Strona przedstawiająca spis treści publikacji: Jednostki związane z raportem Projekt „MozAIka” Fundacja Sempre a Frente Europejski Korpus Solidarności Wprowadzenie teoretyczne Kluczowe pojęcia Po co powstało to badanie? Cel, pytania i problem badawczy Jak o tym wiemy? Metodyka badania Skrót rezultatów badania Kto się wypowiedział? Demografia respondentów Co młodzież wie i potrafi? Kompetencje cyfrowe i wiedza o sztucznej inteligencji Autoocena opanowanych kompetencji cyfrowych Uczestnictwo w zajęciach o sztucznej inteligencji Pojmowanie AI Chęć do dalszej nauki Stosowanie AI przez młode osoby Częstotliwość Narzędzia Cel(e) stosowania Fact-checking informacji uzyskanych od AI „Czy AI jest OK?” - nastawienie młodzieży Skojarzenia Stosunek do rozwoju AI i wygenerowanych treści Wpływ na kreatywność człowieka Dostrzegane zalety i wady sztucznej inteligencji Zalety i możliwości Wady i zagrożenia Podsumowanie Dyskusja wyników Podziękowania Bibliografia Tabele i spis wykresów Ankieta badawcza
Strona zawierające kluczowe pojęcia stosowane w publikacji. Tekst jest następujący: "Wprowadzenie teoretyczne Kluczowe pojęcia Przed zaprezentowaniem wniosków uzyskanych z badania, chcielibyśmy przedstawić poszczególne pojęcia, którymi posługujemy się na następnych stronach: Sztuczna inteligencja (ang. artificial intelligence, AI) Obszar informatyki, który skupia się na tworzeniu programów komputerowych zdolnych do wykonywania zadań, które wymagają ludzkiej inteligencji. Te zadania obejmują rozpoznawanie wzorców, rozumienie języka naturalnego, podejmowanie decyzji, uczenie się, planowanie i wiele innych. Głównym celem AI jest stworzenie systemów, które są zdolne do myślenia i podejmowania decyzji na sposób przypominający ludzki (Przewodnik po sztucznej inteligencji 2024, IAB Polska; s. 7). W tym raporcie określenia „sztuczna inteligencja” i „AI” są wykorzystywane naprzemiennie. Duży model językowy (ang. Large Language Model, LLM), generative pre-trained transformer (GPT) Model sztucznej inteligencji generatywnej (ang. Generative Artificial Intelligence), wyuczony na szerokich zbiorach danych, który jest w stanie generować nowe teksty na podstawie podanych mu fragmentów lub tematów (Przewodnik po sztucznej inteligencji 2024, IAB Polska; s. 15, 20). W raporcie taki model będzie określony po prostu jako „model językowy”. Narzędzia AI Strony internetowe, aplikacje bądź funkcje zawarte w aplikacjach, których domyślne działanie wykorzystuje sztuczną inteligencję."
Strona o skrótach rezultatów badania, zawierająca tekst: "Dzięki badaniu sformułowaliśmy następujące wnioski dotyczące podejścia młodzieży do sztucznej inteligencji: Młodzież jest świadoma swoich kompetencji cyfrowych. Na pytanie „Jak oceniasz swój poziom posiadanych kompetencji cyfrowych?” co druga zapytana osoba (50,6%) określa swoje umiejętności na poziomie dobrym lub bardzo dobrym, a 39,0% uważa je za przeciętne. AI nie jest niewiadomą dla młodego pokolenia. W skali od 0 do 10, młoda osoba ocenia swoje pojmowanie sztucznej inteligencji na średnio 6,26. Pojęcie “AI” nie jest młodzieży obce, ale to nie oznacza, że jest w pełni rozumiane - młode osoby w różnym stopniu są świadome jak dokładnie działa sztuczna inteligencja. Stosowanie narzędzi wykorzystujących sztuczną inteligencję staje się normą. 67,2% młodzieży używa aplikacji lub funkcji opierających się na sztucznej inteligencji przynajmniej parę razy w tygodniu, w tym 26,1% codziennie. Zdecydowaną popularnością wśród młodego pokolenia cieszą się dwa konkretne modele językowe - z ChatGPT miało okazję korzystać 95,0% respondentów, a z Gemini 56,8%. Dlaczego młode osoby sięgają po narzędzia AI? Ich zdaniem dzieje się to najczęściej w celu nauki i odrabiania zadań (78,9%), wyszukiwania informacji (59,6%) oraz w potrzebie porady lub wsparcia (38,2%)."
Druga strona określająca kluczowe rezultaty badania, zawierająca tekst: "Fact-checking podczas poszukiwania informacji staje się częścią rutyny. Średnio 1 na 3 osoby (36,5%) stwierdza, że zawsze sprawdza wiarygodność informacji wygenerowanych przez sztuczną inteligencję. 52,9% młodych osób deklaruje, że robi to przynajmniej czasami. Zdanie o przyszłości rozwoju AI jest podzielone. 47,6% uczestników badania jest negatywnie nastawionych do tempa rozwoju sztucznej inteligencji. Jednocześnie, 39,5% osób podchodzi do rozwoju sztucznej inteligencji neutralnie, a 12,9% pozytywnie. Napotykane wygenerowane treści nie budzą w młodych osobach zaufania. 62,3% ankietowanych negatywnie określa swoje nastawienie do wygenerowanych przez sztuczną inteligencję treści w sieci. Młodzież martwi się o upadek kreatywności w społeczeństwie. 75,7% młodych osób uważa, że stosowanie sztucznej inteligencji ogranicza kreatywność człowieka. Dostrzegane przez młodzież dwie strony medalu. Z jednej strony, młode osoby wskazują na możliwości, które mogą płynąć z rozwojem i wdrażaniem sztucznej inteligencji, takie jak pomoc w nauce i przyswajaniu informacji, ułatwiony dostęp do informacji zebranych z różnorodnych źródeł lub wykraczające poza ludzkie zdolności wsparcie innowacyjności w rozwoju wszelkich nauk, technologii i medycyny oraz wprowadzenie automatyzacji."
Strona o skojarzeniach młodzieży co do sztucznej inteligencji, widnieją takie sformułowania: Chat GPT Pomoc Brainrot, AI slop Tworzenie treści, generacja obrazów Dostęp do informacji Wygoda (szybkość, łatwość) Robot, maszyna Zagrożenie Wygenerowane filmiki Lenistwo, brak kreatywności u człowieka Nauka Niszczenie planety, zużycie wody i energii Sztuczność Rozwój/ Automatyzacja Dezinformacja TikTok Gemini Deepfake Przyszłość Nowoczesność
Strona z cytatem Alana Turinga w języku angielskim i polskim: „I believe that the attempt to make a thinking machine will help us greatly in finding out how we think ourselves." „Wierzę, że próba stworzenia myślącej maszyny ogromnie pomoże nam w odkryciu jak my sami myślimy.” (tłum. własne) Alan M. Turing, transmisja BBC Third Programme, 15 maja 1951 roku."
POBIERZ PUBLIKACJĘ PDF